Je eerste buitenterras openen: praktische gids voor kleine horecaondernemers

Eerst dit: is een terras überhaupt haalbaar op jouw locatie?

Voordat je meubels gaat uitzoeken en plannen maakt, is het slim om eerst even de basis te checken. Stel jezelf drie vragen:

1. Heb je een gevel die op straat of een plein uitkomt? Staat je zaak in een drukke winkelstraat, een stadsplein of aan een terras-gunstige locatie? Dan is de kans groot dat het kan. Zit je ingepand of op een binnenplein? Dan zijn er misschien creatieve oplossingen, maar ook meer beperkingen.

2. Is er ruimte voor voetgangers? Gemeenten eisen altijd een vrije doorloopruimte op de stoep, doorgaans minimaal 1,50 meter en bij voorkeur 2,00 meter. Dit verschilt per gemeente, maar reken nooit op minder dan 1,50m. Dit is niet onderhandelbaar.

3. Past een terras bij je concept? Een kleine wijnbar met 10 binnenplekken heeft andere behoeften dan een to-go koffiezaak. Een terras verlengt de verblijftijd van gasten, maar vraagt ook iets van je bediening.

Stap 1: Vergunningen regelen — dít moet je weten

Dit is het gedeelte waar veel ondernemers tegenop zien, maar het valt mee als je het stap voor stap aanpakt.

De terrasvergunning (of iets vergelijkbaars)

In Nederland is de terrasvergunning niet één landelijk ding. Het is geregeld per gemeente. Dat betekent: jouw gemeente bepaalt of je een aparte terrasvergunning nodig hebt, of dat het terras wordt meegenomen in je bestaande exploitatievergunning.

In de meeste gemeenten geldt één van deze situaties:

• Terras als onderdeel van je exploitatievergunning: je vraagt een gewijzigde vergunning aan. Dit is veruit de meest voorkomende situatie.
• Aparte terrasvergunning naast je exploitatievergunning. Sommige gemeenten hanteren dit.
• Melding doen: een klein aantal gemeenten volstaat hiermee, als je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Let op: zelfs als je terras op jouw eigen grond staat, heb je in de meeste gemeenten toch toestemming nodig. Dit verrast veel ondernemers.

Wat heb je nodig bij de aanvraag?

Bijna elke gemeente vraagt om een situatietekening van je terras. Daarin geef je aan:

• De exacte afmetingen van het terras
• De vrije doorloopruimte voor voetgangers (vanuit de stoeprand gemeten)
• Locatie van deuren, nooduitgangen en obstakels zoals lantaarnpalen en fietsenrekken
• Eventuele windschermen of andere vaste elementen

Maak die tekening op schaal. Een duidelijke schets in Google Maps of een simpel tekenprogramma is al een goed begin.

Hoelang duurt het?

De gemeente heeft wettelijk 8 weken de tijd om te beslissen op je aanvraag. Die termijn mag eenmaal verlengd worden. Reken er dus op dat het minstens 2 maanden duurt. Wil je het terras open voor het terrasseizoen? Dien je aanvraag dan zeer op tijd in.

Wat kost een terrasvergunning?

De kosten verschillen per gemeente en zijn afhankelijk van het aantal vierkante meters, de locatie en de duur van de vergunning. Naast de leges betaal je precariobelasting als je terras op gemeentegrond staat (wat bij een stoepterras bijna altijd zo is).

💡 Tip: Vraag altijd vooraf bij je gemeente wat de kosten zijn. In Amsterdam kost de basisvergunning in 2026 bijvoorbeeld €681,30, plus €483,40 extra voor alcoholverkoop op het terras. Dat soort bedragen lopen snel op, dus tel ze mee in je begroting.

Andere vergunningen die je al moet hebben

Een terras kan niet zonder de basis. Check of je al beschikt over:

• Een exploitatievergunning (verplicht in de meeste gemeenten)
• Een Alcoholwetvergunning als je alcohol schenkt (persoonsgebonden en niet overdraagbaar)
• Mogelijk een omgevingsvergunning, als het bestemmingsplan horeca of terrassen niet standaard toestaat

Stap 2: De APV — waar moet je terras aan voldoen?

Elke gemeente heeft een Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Daarin staan de spelregels voor terrassen. De APV regelt onder meer:

Openingstijden van het terras: In veel gemeenten mag een terras open zijn tot een bepaald tijdstip. Sommige steden hanteren ook een terrasseizoen: dan mag je terras alleen in bepaalde maanden open zijn (vaak 1 maart tot en met 1 november).

Roken op het terras: Gasten mogen roken op een buitenterras, maar alleen als het terras aan minimaal één kant volledig open is — en die open kant mag niet afgeschermd zijn met plantenbakken of ander materiaal. Een volledig overdekt en drie zijden afgesloten terras valt juridisch gezien onder de rookvrije ruimtes. Let op: de combinatie van windschermen én plantenbakken kan onbedoeld een rookvrije situatie creëren.

Geluidsregels: Je terras valt onder dezelfde geluidsnormen als je hele horecazaak. Luid buiten muziek draaien tot middernacht is in de meeste gemeenten niet toegestaan.

Toegankelijkheid: Je terras moet toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Geen drempels of obstakels waar dat vermijdbaar is.
 

Stap 3: De indeling — meer halen uit weinig ruimte

Heb je maar een paar vierkante meter buiten? Een klein terras kan net zo aantrekkelijk (en winstgevend) zijn als een groot één. Het gaat om slimme keuzes.

De basisregel: ruimte voor je gasten én je personeel

Reken op minimaal 1 vierkante meter per gast, liever 1,5 m² voor een comfortabele beleving. De hoofdlooppaden voor gasten en bediening moeten minimaal 1,20 meter breed zijn. En onthoud: hoe kleiner de keuken of bar achter het terras, hoe minder tafels je echt kunt bedienen.

Gebruik hoogte om ruimte te creëren

Op een klein terras is hoogtevariatie je beste vriend:

• Hoge bartafels met barkrukken kosten minder vloerruimte dan lage tafel-stoelcombinaties
• Wandgemonteerde elementen (verlichting, menukasten, plantenbakken) houden de vloer vrij
• Verticale tuinen of hangende planten geven sfeer zonder ruimte in te nemen

Kies slim meubilair

Voor een klein terras geldt: flexibel boven vast. Goede keuzes zijn stapelbare stoelen, inklapbare tafels en lichtgewicht materialen zoals aluminium of rotan. Zware houten terrasmeubelsets zien er prachtig uit, maar zijn minder praktisch als je elke avond moet afruimen.

Verdeel je terras in hoekjes: maak het groter dan het is

Ook met 4 tafels kun je zones maken. Zet je gezelligste of opvallendste stuk meubilair aan de voorkant. Mensen zien je terras uitnodigen en gaan er sneller bij zitten. Vol terras trekt nieuw terras aan.
 

Windschermen en afbakening

Gasten zitten liever beschut dan blootgesteld aan wind. Plantenbakken (bij voorkeur op wielen), glazen windschermen of stoffen windbrekers met je eigen branding zorgen tegelijkertijd voor bescherming én zichtbaarheid. Let op: grote vaste windschermen of overkapingen vallen soms onder de bouwregelgeving en kunnen een extra vergunning vereisen.

Stap 4: Sfeer en uitstraling — maak het van jou

Een terras is je visitekaartje naar de buitenwereld. Het eerste wat mensen zien als ze langslopen, bepaalt of ze binnenkomen of doorlopen.

• Consistentie met je interieur: De stijl buiten moet kloppen met wat erbinnen is. Heeft je koffiebar een warme, industriële uitstraling? Dan passen stalen frames en robuust hout. Gaat je wijnbar meer richting minimalistisch en strak? Dan past licht meubilair met groene accenten.
• Verlichting maakt een wereld van verschil: Sfeerverlichting hoeft niet duur te zijn. Simpele snoerlampen, lantaarns of oplaadbare tafellampjes maken je terras ook na zonsondergang zichtbaar en uitnodigend.
• Groen werkt altijd: Planten zijn een van de goedkoopste manieren om je terras te onderscheiden. Kruiden in kleine bakjes (tijm, rozemarijn, lavendel), seizoensbloemen of een robuuste groenblijver in een grote bak werken allemaal goed.
• Persoonlijke details: Een krijtbord met je dagspecial, je logo op een parasol of windscherm. Dat zijn de dingen die mensen bijblijven en die ze fotograferen.

Checklist: wat heb je nodig voor je eerste terras?

Vergunningen & regelgeving

☐  Exploitatievergunning op orde (of aanvraag loopt)

☐  Alcoholwetvergunning geregeld (als je alcohol schenkt)

☐  Situatietekening gemaakt van het terras

☐  Terrasvergunning of gewijzigde exploitatievergunning aangevraagd

☐  APV van je gemeente gelezen (openingstijden, rookregels, geluidsregels)

☐  Precariobelasting ingecalculeerd in je begroting

Inrichting & materiaal

☐  Terrasmeubilair besteld (stapelbaar/inklapbaar voor kleine ruimtes)

☐  Windschermen of plantenbakken voor afbakening

☐  Parasol of zonnescherm geregeld

☐  Sfeerverlichting voor avonduren

☐  Eventueel terrasverwarmer voor voor- en naseizoen

Operationeel

☐  Dienstroosters aangepast aan terrasseizoen

☐  Bestelproces voor buiten geregeld (QR-code, extra personeel, looproute)

☐  Verzekering gecheckt: valt schade aan het terras eronder?

Wanneer beginnen?

De gouden regel: zorg dat je vergunningaanvraag uiterlijk begin februari ingediend is als je het terras wilt openen voor het terrasseizoen. De aanvraagtermijn is 8 weken, en die mag verlengd worden. Te laat aanvragen betekent te laat openen.

Tot slot

Je eerste terras openen is best wat werk, maar het is te overzien als je het stap voor stap aanpakt. Begin met je gemeente (wat mag er, wat heb ik nodig?), zorg dat je basisvergunningen op orde zijn, en besteed daarna pas aandacht aan de mooie dingen: de indeling, de sfeer, het meubilair.

Een klein terras dat er goed uitziet en goed werkt, is altijd beter dan een groot terras dat half leeg staat. Denk klein, denk slim, en maak het van jou.